Trong cuốn sách “Are Christians Destroying America?” (Moody Press, 1996) tác giả Tony Evans giống lên tiếng chuông báo động trước sự suy đồi của nền văn hóa Hoa Kỳ là quê hương tạm thời trên đất của ông. Trong tác phẩm này, Tony Evans đã biểu lộ sự trăn trở của một công dân nước Trời trước sự xuống dốc của đất nước ông mà tác giả cho rằng có phần trách nhiệm của hội thánh Chúa. Tony Evans đã mạnh dạng phê bình những tiêu cực trong hội thánh tại Hoa Kỳ đã góp phần vào việc tha hóa nền văn hóa của đất nước ông đáng lẽ được bắt rễ trên cơ sở Thánh Kinh. Trong cuốn sách này, tác giả cũng không e ngại tấn công vào những vấn đề nhức nhối của đất nước ông như nạn kỳ thị chủng tộc (trang 20,21) mà không sợ bị chụp mũ là trộn lẫn chính trị với tôn giáo. Trong cuốn sách này tác giả đã kếu gọi con cái Chúa trở về với những nguyên tắc Thánh Kinh để nền văn hóa Hoa Kỳ được cứu sống.
Con cái Chúa quan tâm người Hoa Kỳ như Tony thì nhiều, nhưng con cái Chúa người Việt Nam như Tony thì hiếm, nếu không nói hầu như kiếm không ra. Nhưng cảm tạ Chúa vì gần đây có Nguyễn Huệ Nhật, trong cuốn sách Ai Chết Cho Ai, Ai Sống Cho Ai (ACCA, ASCA), đã phơi bày trước ánh sáng Kinh Thánh những tội lỗi/ác lấp ló núp bóng trong những cái vỏ tôn giáo, chính trị, tình cảm phòng the, điệp báo, là những yếu tố khoanh vùng tội lỗi trong những khu vực bất khả xâm phạm, biến chúng thành những chuyện cấm nói và khó nói hơn cả tội loạn luân theo phong tục Việt Nam.
Trong lần tái bản thứ nhất do mucsu.net thực hiện sắp tới đây, ACCA, ASCA được tổ chức như sau:
1- Chương một: Trong chương này, tác giả thuật lại những trường hợp tự sát của những cá nhân tác giả quen biết. Nguyên nhân của các vụ tự tử này do bịnh trầm cảm cộng hưởng với sự bất mãn, uất ức, tuyệt vọng, chán chường, được nuối dưỡng trong một môi trường văn hóa yếm thế của phong tục Việt Nam. Không ít thì nhiều tất cả những cái chết tang thương đó đều mang màu sắc tôn giáo: hoặc là nghi lễ tôn giáo có tính cách phù thủy làm cho nạn nhân trong lúc chôn cất, hay chính nạn nhân bị triết lý tôn giáo của mình đánh lừa để “vui vẻ” đi vào cái chết.
2- Chương hai: Trong chương này, tác giả là chứng nhân của những câu chuyện “tam cung lục viện” của cuộc đấu tranh Phật giáo chống lại các chính quyền miền Nam. Tác giả thuật lại các cuộc tự thiêu để áp lực các chính quyền miền Nam nhượng bộ trước những yêu sách chính trị được bọc trong cái vỏ tôn giáo. Chương này giống như chương một ở chỗ là cả hai chương đều nói tới cái chết do tự tử, nhưng một chương kể về những chuyện tự tử cá nhân, một chương kể về sự tự tử tập thể của tôn giáo lớn nhất của Việt Nam. Cuộc đấu tranh tôn giáo này là một trong những nguyên nhân gây ra sự thất thủ của miền Nam vào ngày 30/4/1975. Đó cũng là ngày đánh dấu sự “chết” của Phật giáo vì cộng sản.
3- Chương ba: Tác giả thuật lại những động cơ thầm kín đã thúc đẩy ông nhiều lần định tự tử kể cả tình nguyện tự thiêu cho công cuộc đấu tranh của Phật giáo tại miền Nam.
4- Chương bốn: Tác giả thuật lại sự đấu tranh của Phật giáo sau khi miền Nam bị mất (30/4/1975) vào trong tay cộng sản. Có hai câu chuyện sống chết của hàng tăng lữ: hai người thì uất mà chết, một người thì bị đời trù dập quá sức chịu đựng nhưng vẫn không tự sát.
5- Chương năm: Tác giả thuật lại việc gặp gỡ Chúa Cứu Thế Jesus sau khi cởi áo tu và được cứu khỏi căn bệnh trầm cảm với ý định tự sát như thế nào.
6- Chương sáu: Tác giả thuật lại những cạm bẩy bủa ra cho ông vì tình cảm đàn ông-đàn bà bện lẫn trong các mưu mô gián điệp tôn giáo quốc nội và quốc tế.
7- Kết: Tác giả thuyết giảng về tình yêu của Chúa Cứu Thế có năng lực cứu con người ra khỏi ước muốn tự sát để gây đau khổ cho người khác.
8- Phụ lục: Trong phụ lục A, tác giả bàn đến biến cố ngày 9/11 và những động cơ tự sát của các cảm tử quân Hồi giáo và cộng sản. Trong phụ lục B tác giả phân biệt rõ ràng sự khác biệt giữa tự sát và tuẫn đạo Cơ Đốc giáo.
Khi đọc cuốn ACCA, ASCA độc giả nhiều khi có cảm tưởng là tác giả nói quá nhiều đến chính trị. Đây có lẽ là điểm mà nhiều người chê bai. Nhưng lịch sử của đất nước Việt Nam trong suốt 50 năm qua gồm có những gì nếu không nói tới thực dân, phong kiến, nội chiến, biểu tình, xuống đường, tự thiêu, đấu tranh, cộng sản, điệp vụ tôn giáo, vượt biên, thù hằn, bắn giết, bom đạn? Trong chương hai của ACCA, ASCA, trong một đoạn rất dài, tác giả chỉ kể đến đấu tranh và chính trị đen, nhưng đột nhiên khi đọc giả bắt đầu chán nản buông tay thì Huệ Nhật trích dẫn Kinh Thánh: “Dân ta bị diệt vì thiếu hiểu biết” (ô-sê 4:6). Đây là điều mà nhiều người biết nhưng hầu hết không dám nói, vì nói tới sợ bị hiểu lầm là trộn lẫn chính trị với tôn giáo. Nhưng nếu tách hai phần này ra khỏi nhau một cách phi-Kinh thánh thì Satan cười đắc thắng. Có phải quyền năng của Kinh Thánh dừng lại trước ngưỡng cửa chính trị? Có phải Satan còn có một chổ trốn an toàn khỏi sự đoán phạt của Đức Chúa Trời? Kinh thánh Cựu Ước sẽ ra sao nếu tách chính trị của đất nước Do Thái ra khỏi Judaism một cách máy móc mù quáng?
ACCA, ASCA là một cuốn sách gây tranh cãi như cuốn Từ áo Cà Sa Đến Thập Tự Giá của cùng tác giả. Có những người quá “thánh” sẽ cho cuốn sách này là đồ dơ bẩn vì ngoài chuyện chính trị ra tác giả còn nói tới chuyện phòng the nữa. Nhưng đây là câu chuyện thật về cuộc đời của tác giả. Cuộc đời đó có bầm dập như thế nào đi nữa cũng là cuộc đời thật mà qua đó Chúa đã làm nhiều phép lạ. Qua lời chứng đó, sẽ có những người, trong đó có tôi, đã ứa nước mắt khi đọc tới đoạn Huệ Nhật tả cảnh mẹ chết vì cha tôi cũng chết khi tôi còn nhỏ mà sự cách li “âm dương” vô vọng khi tôi không biết chắc về sự cứu rỗi của ông. Tôi cũng đã uất ức vì thấy đất nước thân yêu, là nơi cha mình đã sinh ra và lớn lên và đã thở bầu không khí mình đã thở, bị những kẻ đã chết trong tội lỗi nhân danh tôn giáo dày xéo lên. Tôi cũng đã bất mãn khi đọc Huệ Nhật vì những bất công trong hội thánh đối với ông mà nhớ lại những bất công khác đối với chính tôi và các anh em trong Chúa khác của tôi. Tôi cũng thấy chính mình là chú bé Ũy cố đi tìm cái chết vì chính tôi trước khi thành Cơ Đốc nhân, và ngay cả sau đó nữa, cũng nhiều lần lỡn vỡn với ý chết. Nhưng trên hết tôi có sự vui mừng, hy vọng và chắc chắn về đức tin của mình được vang vọng lại từ câu chuyện của một đại đức Phật giáo mang căn bệnh trầm cảm đã đi qua thung lũng của sự chết mà được Chúa cứu sống lại bằng cái chết của chính Ngài. Trong đời sống hằng ngày, khi thấy hội thánh Chúa khô hạn, thấy những mục sư nói xấu lẫn nhau, và nhiều vấn đề khác nữa, thì cuốn sách này là một bằng chứng sống về quyền năng của Chúa vẫn còn đỗ đầy trên con cái của Ngài một cách riêng tư, khi họ đi tìm kiếm mặt Ngài.
Đọc ACCA, ASCA để mà khóc, thương, bất mãn, uất ức, mĩm cười và hy vọng vì Chúa là Chúa của Sự Sống và Sự Phục Sinh. Amen.
